Toekomst van de Nederlandse gezondheidszorg: meer focus & doelmatige personeelsinzet

Vraagt u zich wel eens af hoe u of uw ouders in de toekomst gebruik kunnen blijven maken van de hoog gekwalificeerde gezondheidszorg in Nederland? De toekomst van onze Nederlandse gezondheidszorg is momenteel een actueel thema. Er wordt veel over gesproken en geschreven. Vooral de betaalbaarheid van de zorg in de komende decennia van vergrijzing is een grote uitdaging.

Toekomst van de Nederlandse gezondheidszorg

De simulatie van de leeftijdsopbouw op de site van het CBS visualiseert de vergrijzing mooi. We staan voor een grote uitdaging. De vergrijzing zal een sterke groei van de zorgvraag tot gevolg hebben. De arbeidsmarkt groeit alleen niet mee, maar blijft beperkt stijgen. Gevolg: onbalans tussen zorgvraag – en aanbod. Wat zijn de effecten daarvan?
We signaleren een aantal trends die de effecten duiden:

1.       Er zal meer zorgvraag dan aanbod zijn in Nederland.
2.       De werkende bevolking zal een groot deel van de kosten voor de babyboomgeneratie moeten betalen.
3.       Mensen die lijden aan ernstige ziekten zullen, in tegenstelling tot nu, daaraan niet overlijden maar chronisch ziek blijven. Dit komt door verbeterde behandelmethoden: goed voor het individu, ‘nadelig’ voor de zorguitgaven van Nederland.
4.       Het zorgaanbod zal steeds meer gefocust worden, waarbij algemene ziekenhuizen zullen specialiseren en veel standaard behandelingen verplaatst worden naar de eerste lijn (huisartsenposten) en naar zelfstandige behandel centra.

Strategische personeelsplanning

Gezien de hiervoor genoemde effecten zal nu al opgetreden moeten worden tegen de vergrijzing.  Helaas wordt dat momenteel nog onvoldoende gedaan. Uit het onderzoek ‘Flexibilisering van arbeid in de zorg’ van FunktieMediair blijkt: ‘dat slechts 24% aan geeft dat er op dit moment in hun organisatie sprake is van een meerjarig in-, door- en uitstroomplan’. Dat is zorgwekkend. Daarom is het van groot belang te starten met het opstellen van strategische personeelsplanning. PlanMen zal aanwezig zijn op het congres Strategische Personeelsplanning van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen op 20 mei . Daar kunt u ook met ons in gesprek over onze visie op strategische personeelsplanning.

Kanteling in denken noodzakelijk

Er zal een kanteling moeten komen in het denken over personeelsinzet in de zorg. In onze adviespraktijk zien wij regelmatig voorbeelden van onvoldoende duurzame personeelsinzet. Dan heeft een instelling bijvoorbeeld wel de juiste hoeveelheid arbeidskrachten, maar zet het deze inefficiënt in. Een van de belangrijkste knelpunten die dat veroorzaakt, is dat zorginstellingen zorgvraag – en aanbod onvoldoende op elkaar afstemmen. In grote lijnen (per jaar) weet men wel ongeveer welke zorgvraag er zal zijn en wat het aanbod is. Op fluctuaties in een van beide wordt op middellange en/of korte termijn echter weinig strategisch geanticipeerd. Een mooi voorbeeld daarvan zijn roosters die een half jaar vooruit opgesteld worden en waarin de bezettingseisen statisch zijn: hoe kun je nu al weten welke zorg je over 5 maanden moet leveren? Om dit soort problemen tegen te gaan zal het bestuur en het management heel anders naar de levering van zorg moeten gaan kijken. Niet alleen zeggen dat de patiënt centraal staat, maar het aanbrengen van de juiste balans tussen patiënt, medewerker –en organisatiebelangen. De ervaring van PlanMen is dat bij het aanbrengen van die balans, gemiddeld 5-15% meer tijd vrij maakt  wordt voor het leveren van zorg. Zo een winst  zal een essentiële bijdrage kunnen leveren aan het tegengaan van het personeelstekort, waarmee we geconfronteerd gaan worden.